قواعد برچسب › ایران
قواعد برچسب مواد غذایی در ایران برای بسته‌بندی
مواد غذایی بسته‌بندی‌شده‌ای که در ایران فروخته می‌شوند نزد سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت ثبت می‌شوند. برچسب آن‌ها از ضوابط برچسب‌گذاری مواد غذایی سازمان غذا و دارو (Sp-Pr-1393-0015، بازنگری 1393)، استاندارد ملی ایران شمارهٔ 4470 دربارهٔ برچسب‌گذاری مواد غذایی از پیش بسته‌بندی‌شده و دستورالعمل نشانگر رنگی تغذیهای (Sp-Pr-1393-0016) پیروی میکند. در ادامه می‌بینید چه چیزی روی بسته می‌آید و چطور بچینیدش.
آخرین بررسی: 4 آبان 1405
اطلاعات الزامی
| روی برچسب | معنا |
|---|---|
| نام محصول | نام محصول — همان نام پروانهٔ ساخت سازمان غذا و دارو، روی صفحهٔ اصلی، با درشت‌ترین و پررنگ‌ترین حروف |
| نام تجاری | نام تجاری، به فارسی روی صفحهٔ اصلی، با حروفی متناسب با نام محصول |
| وزن خالص / حجم خالص | مقدار خالص به واحد متریک بدون بسته: g یا kg برای جامد، ml یا l برای مایع؛ وزن آبکش‌شده برای غذاهای داخل مایع |
| ترکیبات | ترکیبات به ترتیب نزولی وزن، همراه افزودنی‌ها |
| تاریخ تولید · تاریخ انقضا | تاریخ تولید و انقضا با روز، ماه و سال — برای کالای فروختهشده در ایران به تاریخ شمسی؛ «بهترین زمان مصرف» جای تاریخ انقضا را نمی‌گیرد |
| سری ساخت | شمارهٔ سری ساخت روی هر بسته |
| شرایط نگهداری | شرایط نگهداری، و نگهداری پس از باز کردن |
| نام و نشانی تولیدکننده | نام، نشانی و تلفن تولیدکننده یا بسته‌بند؛ «ساخت ایران» روی کالای تولید داخل |
| شمارهٔ پروانهٔ ساخت | شمارهٔ پروانهٔ سازمان غذا و دارو — پروانهٔ ساخت، شناسهٔ نظارت کارگاهی یا پروانهٔ بهداشتی ورود — کنار نشان سازمان |
| نشانگر رنگی تغذیهای | چراغ راهنمای جلوی بسته: انرژی، قند، چربی، نمک و اسیدهای چرب ترانس در هر سهم، هر کدام سبز، نارنجی یا قرمز |
| طرز مصرف | طرز تهیه یا مصرف، در صورت نیاز، و گروه هدف (سن، رژیم‌های ویژه) |
| هشدارها | هشدارهایی که وزارت بهداشت برای گروه محصول لازم می‌داند (مثلاً روی کنسرو) |
فارسی، و جای هر مورد
برچسب به فارسی است. نام محصول — همان نام پروانهٔ ساخت سازمان غذا و دارو — روی صفحهٔ اصلی با درشت‌ترین و پررنگ‌ترین حروف و دور از محل دوخت و تا می‌آید؛ نام تجاری هم روی صفحهٔ اصلی و با حروفی متناسب با آن. وزن خالص هم جایش روی صفحهٔ اصلی است.
صفحهٔ اطلاعات ترکیبات، تاریخ تولید و انقضا، شرایط نگهداری، نام، نشانی و تلفن تولیدکننده، شمارهٔ پروانه همراه نشان سازمان و هشدارهای لازم وزارت بهداشت را دارد. بسته‌های کوچک (آدامس، آب‌نبات) که جا ندارند، اطلاعات را روی بستهٔ ثانویه می‌آورند.
تاریخها و سری ساخت
تاریخ تولید و انقضا روز، ماه و سال را با عدد می‌آورند (ماه را می‌توان با حروف نوشت)؛ برای کالای فروختهشده در ایران به تاریخ شمسی و برای صادرات به میلادی. «بهترین زمان مصرف» جای تاریخ انقضا را نمی‌گیرد.
هر بسته سری ساخت دارد؛ بارکد را می‌توان کنارش افزود.
شمارهٔ پروانه و نشان
یکی از سه شماره، همراه نشان سازمان غذا و دارو: پروانهٔ ساخت، شناسهٔ نظارت کارگاهی برای واحدهای کوچک، یا پروانهٔ بهداشتی ورود برای کالای وارداتی. از فایل رسمی نشان و شمارهٔ دقیق پروانهٔ مشتری استفاده کنید؛ هرگز نشان را بازکشی نکنید.
نشانگر رنگی تغذیهای
ایران از نخستین کشورهایی بود که «چراغ راهنمای تغذیهای» را روی بسته آورد: از 1393 به‌صورت داوطلبانه و از 1395 برای مواد غذایی صنعتی الزامی. یک کادر گردگوشه با نشان سازمان غذا و دارو، از بالا به پایین انرژی (کیلوکالری)، قند، چربی، نمک و اسیدهای چرب ترانس را برای یک سهم مشخص (گرم یا میلی‌لیتر) فهرست میکند؛ هر نوار طبق حدود سازمان سبز (اندک)، نارنجی (متوسط) یا قرمز (زیاد) است و راهنمای سه رنگ زیرش می‌آید.
حدود برای جامد و مایع فرق دارد؛ حدود، عبارت‌ها و ترتیب دقیق را از دستورالعمل جاری سازمان و پروندهٔ پروانهٔ محصول بگیرید. محصولات فرآورینشده (سبزی، ادویه، سرکه، چای و دمنوش، قهوه، عسل، خرما، آرد…) و غذاهای سنتی معافاند. جدول کامل ارزش غذایی پشت بسته اختیاری است، اما صادرکنندگان آن را هم چاپ می‌کنند.
کالای وارداتی
مواد غذایی وارداتی با پروانهٔ بهداشتی ورود سازمان غذا و دارو و برچسب یا برچسب الحاقی فارسی فروخته می‌شوند: نام محصول، نام و کشور تولیدکننده به فارسی، نام، نشانی و تلفن واردکننده، شمارهٔ پروانه، و سری ساخت و تاریخها با همان قواعد کالای داخلی. وزن خالص و شرایط نگهداری میتواند کنار فارسی به انگلیسی بماند.
چیدمان در Drint
استودیوی Drint هنوز تنظیم آماده برای ایران ندارد و این قواعد را بررسی نمی‌کند — تنظیم‌های بلوک برچسب مال کشورهای دیگرند. متن فارسی مشتری را کلمه‌به‌کلمه روی پنل پشت تایپ کنید؛ حروف فارسی روی قالب با Vazirmatn و دیگر قلم‌های خط عربی درست به هم می‌چسبند.
- نام محصول و وزن خالص را با درشت‌ترین و پررنگ‌ترین حروف روی پنل رو بگذارید.
- صفحهٔ اطلاعات را بچینید: ترکیبات، تاریخها، نگهداری، تولیدکننده، شمارهٔ پروانه کنار فایل نشان سازمان.
- کادر رسمی نشانگر رنگی تغذیهای را از الگوی سازمان با اعداد و رنگ‌های مشتری روی رو بگذارید.
- روی صفحهٔ اطلاعات برای سری ساخت و تاریخها جا بگذارید — معمولاً روی خط تولید چاپ می‌شوند.
- در خروجی پیش‌بررسی چاپ را اجرا کنید تا متن خیلی ریز یا خیلی نزدیک به برش پیدا شود.
پرسش‌ها
برچسب باید فارسی باشد؟
بله. مواد غذایی فروختهشده در ایران به فارسی برچسب میخورند؛ کالای وارداتی برچسب یا برچسب الحاقی فارسی با مشخصات واردکننده و شمارهٔ پروانهٔ بهداشتی ورود دارد.
نشانگر رنگی تغذیهای الزامی است؟
برای مواد غذایی بستهبندیشدهٔ صنعتی بله — از 1395، روی بسته. محصولات فرآورینشده مثل سبزی، ادویه، چای، قهوه، عسل، خرما و آرد و غذاهای سنتی معافاند.
تاریخها با کدام تقویم؟
برای کالای فروختهشده در ایران تاریخ شمسی (مثلاً 1405/08/04)؛ صادرات میتواند میلادی باشد.
Drint برچسبهای ایرانی را بررسی میکند؟
خیر. این صفحه خلاصهای برای طراحی است؛ پیش از چاپ برچسب را با پروندهٔ پروانهٔ سازمان غذا و دارو نزد مشتری تطبیق دهید.
خلاصهای برای طراحی بسته، نه مشاورهٔ حقوقی. منابعی که در 4 آبان 1405 خوانده شدند: ضوابط برچسب‌گذاری و دستورالعمل نشانگر رنگی سازمان غذا و دارو در فهرست FoodChain ID، راهنمای نشانگر رنگی تغذیهای منتشرشده در دانشگاه علوم پزشکی زنجان، مقالهٔ WHO EMRO دربارهٔ سیاست‌های غذایی ایران (EMHJ 2020) و خلاصهٔ ضوابط برچسب‌گذاری elmfood.com. پیش از چاپ متن جاری را در fda.gov.ir و پروانهٔ محصول را با مشتری بررسی کنید.