Etiket qaydaları › Azərbaycan
Azərbaycanda qida qablaşdırmasının etiket qaydaları
Azərbaycanda satılan qablaşdırılmış qida “Qida təhlükəsizliyi haqqında” 5 may 2022-ci il tarixli 523-VIQ nömrəli Qanunun 17-ci maddəsinə görə etiketlənir; qanun 1 yanvar 2023-cü ildən qüvvədədir və 1999-cu il “Qida məhsulları haqqında” Qanunu əvəz edib. Ona nəzarəti Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) aparır və onun texniki aktlarını hazırlayır. Aşağıda 2026-cı ilin oktyabr vəziyyətinə görə qüvvədə olan tələblər və Azərbaycan qablaşdırmalarında etiketin necə yerləşdirildiyi.
Son yoxlama: 27 oktyabr 2026
Məcburi məlumatlar
| Etiketdə | Mənası |
|---|---|
| Məhsulun adı | Qida məhsulunun adı — onun nə olduğunu deyir, yalnız brend yox |
| Tərkibi | Tərkib hissələri, qida əlavələri daxil olmaqla |
| Allergenlər | Məhsuldakı allergenlər — 1 yanvar 2027-dən AQTA siyahısının 14 qrupu (qlütenli dənli bitkilər, xərçəngkimilər, yumurta, balıq, yer fındığı, soya, süd, qoz-fındıq, kərəviz, xardal, küncüt, 10 mq/kq-dan çox sulfitlər, lüpin, molyusklar) |
| Qida və enerji dəyəri | Qida və enerji dəyəri — adətən 100 q / 100 ml üzrə: zülallar, yağlar, karbohidratlar və kkal / kJ |
| Xalis çəki / Həcm | Miqdar: qram və ya kiloqramla xalis çəki, mayelər üçün həcm |
| Keyfiyyət göstəriciləri | Keyfiyyət göstəriciləri — məhsulun sortu və ya sinfi varsa, və istehsal olunduğu standart |
| İstehsal tarixi · Yararlılıq müddəti | İstehsal tarixi və yararlılıq müddəti |
| Saxlanma şəraiti | Saxlanma şəraiti |
| Mənşə ölkəsi | Məhsulun mənşəyi |
| İstehsalçı | İstehsalçının adı və ünvanı; idxal məhsulunda idxalçı da |
| İstehsal üsulu · İstifadə qaydası | Alıcı üçün əhəmiyyətlidirsə istehsal üsulu, və istifadə qaydası |
| Ştrix-kod | Pərakəndə üçün EAN-13 ştrix-kodu; GS1 Azerbaijan nömrələri 476 ilə başlayır |
Etiketdə nələr olmalıdır (523-VIQ nömrəli Qanun, 17-ci maddə)
17.2.1-ci maddəyə görə istehlakçıya qida məhsulunun adı, qida və enerji dəyəri, tərkibi, miqdarı, keyfiyyət göstəriciləri, istehsal tarixi, yararlılıq müddəti, saxlanma şəraiti, tərkibindəki allergenlər, mənşəyi, istehsalçının adı və ünvanı, istehsal üsulu və istifadə qaydaları barədə ətraflı məlumat verilir.
Etiketləmə dəqiq, aydın və istehlakçı üçün tam başa düşülən olmalıdır (17.2.2). Qida məhsuluna xas olmayan təsir və ya xüsusiyyətlər göstərilmir (17.2.3), eyni xüsusiyyətli oxşar məhsulların ümumi xüsusiyyətləri xüsusi kimi təqdim edilmir (17.2.4), etiketdə məhsulun insan xəstəliklərinin qarşısını aldığı və ya müalicəvi xüsusiyyətə malik olduğu yazılmır (17.2.5). AQTA bunu qida məhsullarında “müalicəvi”, “pəhriz” kimi adların ləğvi kimi izah edib. Kimyəvi və bioloji preparatlarla işlənmiş kənd təsərrüfatı məhsullarının tarasında xəbərdarlıq qeydləri və işarələri olur (17.2.6), genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlər haqqında məlumat etiketdə göstərilir (17.3).
Qablaşdırma və etiketləmənin ətraflı tələbləri qida təhlükəsizliyi sahəsində texniki normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilir (17.5); AQTA onları Kodeks Alimentarius və Aİ qaydaları əsasında hazırlayır. Qüvvədə olan aktı müştərinizlə yoxlayın.
Dil: Azərbaycan dili
Etiket Azərbaycan dilində, latın qrafikası ilə olur. “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” 30 sentyabr 2002-ci il tarixli Qanunun 7-ci maddəsi Azərbaycanda istehsal olunan malların, o cümlədən ixrac mallarının etiketlərini və digər yazılarını Azərbaycan dilində tələb edir; idxal mallarının xarici dildəki etiketləri, adları və istifadə təlimatları Azərbaycan dilinə tərcümə ilə müşayiət olunur. Qida təhlükəsizliyi qanununun 17.4-cü maddəsi idxal qidası üçün bunu təkrarlayır: ad, tərkib, yararlılıq müddəti və istifadə qaydası Azərbaycan dilinə tərcümə olunur.
Bir çox qablaşdırmada Azərbaycan dilinin yanında rus, ingilis və ya türk dili də verilir. Azərbaycan dilini birinci və ən azı eyni ölçüdə yerləşdirin; idxalçı xarici qablaşdırmanın arxasına Azərbaycan dilində əlavə etiket yapışdıra bilər.
2027-dən allergenlər
AQTA-nın 23 aprel 2026-cı il tarixli qərarı (1 yanvar 2027-dən qüvvədədir) Aİ və Kodeksə uyğun olaraq, mövcud olduqda bəyan edilməli 14 allergen qrupunu sadalayır: qlüten tərkibli dənli bitkilər, xərçəngkimilər, yumurta, balıq, yer fındığı, soya, süd (laktoza daxil), qoz-fındıq, kərəviz, xardal, küncüt, 10 mq/kq və ya 10 mq/l-dən çox kükürd dioksidi və sulfitlər, lüpin və molyusklar. Onları tərkibdə adı ilə göstərin və Aİ qablaşdırmalarında olduğu kimi qalın şriftlə verin.
Azərbaycan qablaşdırmalarında necə yerləşdirilir
Tərkib “Tərkibi:” sözündən sonra çəki payının azalması ardıcıllığı ilə, əlavələr adı və ya E nömrəsi ilə verilir. Qida dəyəri 100 q və ya 100 ml üzrə zülal, yağ, karbohidrat (q) və enerji dəyəri kkal / kJ kimi göstərilir (“Qida dəyəri”, “Enerji dəyəri”). Tarixlər aydın yazılır: “İstehsal tarixi” və “Yararlılıq müddəti” və ya “… tarixinədək istifadə edin”. Adi təcrübə: yararlılıq müddəti üç aydan azdırsa gün, ay və il, daha uzundursa ay və il.
Sonra saxlanma şəraiti (“Saxlanma şəraiti”), xalis miqdar, mənşə ölkəsi, istehsalçının tam ünvanı, idxalda Azərbaycandakı idxalçı və EAN-13 ştrix-kodu (GS1 Azerbaijan prefiksi 476) gəlir.
Drint-də yerləşdirmək
- Drint-də hələ Azərbaycan etiket dəsti yoxdur və o, bu qaydaları yoxlamır. Etiketi arxa üzə mətn blokları ilə yerləşdirin: əvvəlcə Azərbaycan dili, digər dillər yanında və ya altında.
- Müştərinin Azərbaycan dilindəki mətnini söz-söz yapışdırın — Drint tərcümə etmir — və ə, ğ, ı, İ, ş, ç, ö, ü hərflərinin Word və ya WhatsApp-dan köçürərkən itmədiyini yoxlayın.
- EAN-13 ştrix-kodu üçün Əlavə et düyməsindən istifadə edin və qablaşdırmada müalicəvi və ya pəhriz iddiaları saxlamayın.
- İxrac bölməsindəki Yoxla çox kiçik və ya kəsimə çox yaxın mətni siyahıya alır.
Suallar
Etiket Azərbaycan dilində olmalıdırmı?
Bəli. Dövlət dili haqqında Qanun ölkədə istehsal olunan mallarda Azərbaycan dilini tələb edir, idxal qidasında isə ad, tərkib, yararlılıq müddəti və istifadə qaydası Azərbaycan dilinə tərcümə olunmalıdır (523-VIQ nömrəli Qanun, 17.4-cü maddə). Yanında digər dillər ola bilər.
Qida məhsulu sağlamlıq üçün faydalı olduğunu yaza bilərmi?
Xəstəliyin qarşısını aldığını və ya müalicə etdiyini yox: 17.2.5-ci maddə bunu qadağan edir və AQTA qida məhsullarında “müalicəvi”, “pəhriz” kimi adları artıq qəbul etmir.
Minimal şrift ölçüsü varmı?
Qanun ölçü müəyyən etmir; etiket aydın və tam başa düşülən olmalıdır. Qüvvədə olan texniki aktı yoxlayın və xalis miqdarı və tarixləri asan oxunan saxlayın.
Halal nişanı məcburidirmi?
Xeyr. Halal sertifikatlaşdırması könüllüdür; halal nişanını yalnız müştərinin sertifikatı və sertifikatlaşdırıcının rəsmi loqo faylı ilə çap edin.
Qablaşdırma dizaynı üçün yazılmış qısa məzmun, hüquqi məsləhət deyil. Çapdan əvvəl e-qanun.az-dakı qüvvədə olan mətnləri və afsa.gov.az-dakı AQTA qərarlarını müştəriniz və ya qida məsləhətçisi ilə yoxlayın.